©Ciwan©

Kürt müziğinde yeni bir soluk: Hip Hop
Amerika’da 1970’li yıllarda kültürel bir akım olarak ortaya çıkan Hip Hop bugün artık Kürt müziğinde de yerini almaya başladı. İsveçli Serhado, ilk Hip Hop albümü ile daha şimdiden bu müziğe Kürtçe bir tarz kazandırmayı amaçlıyor. Hip Hop’un ‘serhıldan’ müziği olduğunu söyleyen Serhado, albümünde govend ile rap müziği buluşturuyor.

Hip Hop 1970’li yılların ortalarında Amerika’da kültürel ve sanatsal bir hareket olarak ortaya çıktı. Bazıları için bir yaşam biçimi bu. New York’un siyahi gettolarında çıkarak tüm dünyaya yayılan Hip Hop’un dört ***** kültürel unsuru var: rap, grafiti, deejaing ve break dance. Bunlara diğer Hip Hop dansları ve sokak dili de ekleniyor. Hip Hop çoğu zaman rap olarak ifade edilse de aslında rap onun sadece bir biçimi.

HİP HOP’UN KÜRTÇESİ

Dünya genelinde özellikle gençleri cezbeden bu müzik Kürtçeye de artık yavaş yavaş girmeye başladı. Avrupa’nın bir çok ülkesinde Kürt gençleri hip hip müziğine ilgi duyuyor ve söylüyorlar. Son dönemlerde gençlerin dilinde olan Serhado’nun ‘lo dilo’ şarkısı Hip Hop’un Kürçe’sini biraz tanıtıyor. Kürtçe Hip Hop ile Kürt müziğine adımını atan Serhado, Kürtçe Hip Hop’un kendi başına ayrı bir akım olarak gelişmesini istiyor aslında. Bu da özellikle son dönemlerin Amerika’sında ‘isyancı’ özünü önemli oranda yitiren Hip Hop’a karşı bir tavır olarak dikkat çekiyor.

O yüzden Serhado kendi Hip Hop’una ‘serhildan Hip Hop’u’ diyor. 1984’te İsveç’in Stockholm kentinde doğan Midyadlı Serhado geçtiğimiz ay ilk albümü ‘’Xewna Jiyane’’ ile Kürt müziğine hatırı sayılır bir yenilikle girdi. 13 yaşında İsveç dili ile Hip Hop bestelemeye başlayan Serhado, o dönemdeki bestelerini anlamlı olmadığını ancak ilk albümündeki besteleri için çok çalıştığını söylüyor. ANF’ye albümü ve sanatı hakkında konuşan Serhado, ‘’13 yaşındayken bir grubumuz vardı. Lübnanlı biri vardı. Yeni başlamıştık, her şey üzerine söylüyorduk, boş şeyler. 16 yaşındayken, bir kaset yaptık arkadaşımızı için, tanıdıklara sattık kaseti. O albümde, şarkılarımızı iyiydi. Bir şarkının ismi ‘özgürlüktü’’ isveçceydi. Halen de onu söylüyorum’’ diyerek Hip Hopla nasıl tanıştığını anlatıyor.

ALTI YAŞINDA ELBİSELERİNİ TERS GİYDİ

Bir çok sanatçı gibi onun da ilk olarak etkilendiği isimler var. Serhado daha altı yaşındayken Amerika’da ortaya çıkan Kriss Kros onun etkilendiği sanatçı: ‘’Onlar elbiselerini hep ters giyerlerdi. Ben altı yaşındayken annem elbisemi ters giymeme izin vermedi. Ben de okulun tuvalet bölümünde elbiselerimi ters giydim. 6-7 yaşındayken Hip Hop söylemeye başladık.’’

Serhado ilk albümünü çıkarmak için birkaç yıldır bir yapımcı arıyordu. Hem Ortadoğu hem de Hip Hop’u tanıyan biriydi aradığı. Bu da kolay değildi. Albümünde Hip Hop ve Ortadoğu müziğini buluşturuyor, diğer bir ifadeyle Kürtçe ile Hip Hop. Bir yıl önce aradığı yapımcıyı buluyor ve yarım yıl boyunca albümü için çalışıyor. ‘’’İsveççe düşündüğüm için besteleri yapmam çok zamanımı altı. Bazen sabahladım aynı müziği çalarak’’ diyor Serhado.

İlk klipini ‘lo dilo’ şarkısı için yaptı. Albümünde toplam 12 eser var ve hepsi de kendisine ait. Zaten ona göre Hip Hop’çu kendi şarkılarını kendisi yazmalı. Albümünde kendisi ile birlikte altı kişi daha söylüyor: Xero Abbas, Hesen Şerif, Beytocan, Xeliya Şeker, Dilava Bingöl ve Sidar Yiğit.

‘Ew Çiye’ şarkısında kendisini ve Kürtçe Hip Hop’un ne olduğunu anlatıyor. Bu yüzden şarkısında ‘’Size fikirlerimi, duygularımı açıklayayım, örgütleyebileyim’’ diyen Serhado, ‘’Hip Hop bir histir ama en önemlisi sözlerdir. Benim fikirlerim ön plandadır. Bazı sanatçılar beste yaparken kendi duygu ve fikirlerini yerleştirmezler. Ben ‘Bı can bi xwin’ diyorsam bunu hissettiğim için söylüyorum. Hip Hop’ta içindekileri dışa vuruyorsun. Her şey açıktır, gizli bir şey yok’’ şeklinde konuşuyor.

Albümünde bir eserini ‘Gulen Gulistan’ isimi ile ezilen, baskı gören kadınlar üzerine yapmış. ‘Lo dılo’, Kürtler üzerindeki baskıyı anlatıyor. ‘Yade’ annesi üzerine yazılmış bir şarkı. ‘Nabinim’ da Xeliya Şeker ile söylüyor. Bu şarkı için ‘’Biraz da vicdanımdan çıkan bir şey. ‘Grane, Jiyan Gırane, derde me heye ez ji vi jiyane acizim’ Her insanın aynı zamanda bir derdinin olduğunu anlatıyor. Ancak bir başkasının acılarının daha ağır olduğunun unutulmaması gerektiğini dile getiriyor’ diyor.

AMERİKAN HİP HOP’U YERİNE KÜRTÇE HİP HOP

‘Ez Hatım’, Hip Hop’çulara yönelik eleştirilerini içeriyor. ‘Şere Hundire min’ şarkısını Xero Abbas ile söylüyor. Bu şarkıda bir aşk hikayesi var: ‘’Babası Mısırlı annesi İsveçli bir kız arkadaşım vardı. Dört yıl beraberdik. İsveç’te doğduğum için Kürt yönlerim zayıftı zaten, eğer onunla devam etseydim bu yönlerim ve belki ilerde doğacak çocuklar hiç Kürt olmayacaklardı. Orada bu durumu anlatıyorum.’’

Aynı zamanda albümün adı olan ‘Xewna Jiyan’ şarkısını Serhado, Hesen Şerif ile söylüyor. Ona göre bu şarkının üç anlamı var: ‘’biri isim olarak Jiyan’ı anlatıyor, ikincisi yaşamın bir rüya olduğu ve üçüncüsü her kesin bir hayalinin olduğunu anlatıyor.’’

Serhado, kendi müziği ile Kürtlerin özgülük mücadelesinde pay sahibi olmak istiyor. Ancak ikinci önemli bir nedeni de Kürtçe diline Hip Hop’un kazandırılması olduğunu söylüyor Serhado, ‘’bence Hip Hop’un da Kürtçesi gerekiyor. Neden gençlerimiz Amerikan Hip Hop’u dinlesin. Ben dilimizin her alanda kullanılmasını istiyorum.’’

HİP HOP DENGBEJLİĞE YAKIN

‘’Ben müziğimle çizgimi çizdim’’ diyen Serhado, adının yaşadığı mahallede Hip Hop’çu Serhado’ya çıktığını anlatıyor. Kürtçe de daha yeni yeni kendisini hissettirmeye başlayan Hip Hop, Serhado’ya göre aslında Kürtçe geleneksel müziğinden çok da uzak değil. Dengbej müziğine yakın olduğunu söylüyor. Bugün Hip Hop yapan Kürtlerin genellikle Mardinli olduğuna dikkat çeken Serhado, bunun kemençe kültüründen kaynaklı olabileceğini düşünüyor: ‘’Gerçek olup olmadığını bilmiyorum ama Mardin’den çok çıkmasını kemençeden kaynaklı olduğunu sanıyorum. Çünkü Kemençe Hip Hop müziğine çok yakın.’’

Hip Hop’un Kürtçesinin iyi başlangıç yapması gerektiğinin de altını çizen Serhado’ya göre Hip Hop bir ‘serhildan’ müziği. ‘’Kürtçe müzik zaten zulüm üzerine çok söyleniyor’’ diyen Serhaho, ‘’Bizde ezilenlerin Hip Hop’una da ihtiyaç var ve ben de bu yönlü söylüyorum’’ ifadelerini kullanıyor.

GOVEND VE HİP HOP BİR ARADA

Kendi müziği ile Batı Hip Hop’u arasındaki farkı ise şöyle dile getiriyor: ‘’ Ben kütçe müziği çok dinliyorum. Amerikan Hip Hop’unu dinlemiyorum. Ama Amerikalılar arasında sözleri gerçekten anlamlı olan ve her söylediğinin bir derinliği oları dinliyorum. Mesela Kürtçe’de de Beytocan’ı. Bakın ortaya böylece Lo dılo şarkısı çıktı.’’

Serhado üzerinde çok sayıda müzik ve sanatçının etkisinin olduğunu ifade diyor. Nitekim albümüne de bu yansıyor: ‘’Mesela govend var albümümde. Çünkü ben bu müziği seviyorum. Bu Hip Hop’un Kürtçesidir.’’

Serhado, Hip Hop’un bununla sınırlı kalmasını istemiyor ve daha da geliştirmek istediğinbi söylüyor. Diğer bir ifadeyle ‘’Kürtçe Hip Hop tarzını çok değiştirmek istiyorum’’ diyor.

Hip Hop’ta en çok Fransız tarzını sevdiğini söyleyen Serhado, kendi tarzının da yeni olduğunun altını çiziyor. Bu yeniliği ‘’Kürtçe hiphopun yeni bir ses olmasını istiyorum’’ şeklinde dile getiriyor. Bir çok sanatçı ile söyleyen Serhado, Hip Hop ile arabeski ise yan yana getirmeyi düşünmüyor. Zira ona göre arabesk negatif bir müzik, içinde umut yok. Hip Hop ise sokak müziği ve bu yüzden sokaktaki halka umut vermesi gerekiyor.

Serhado ilk büyük konserini de Kızıltepe’de Newroz kutlamasında sahne alarak verdi. İlk kez böyle görkemli bir sahnede yer aldığını belirtiyor. Serhado’nun en büyük hayallerinden biri kemençe ile bir şarkısını söylemek…

CELİL DEMİRALP-ANF

__________________

AZADİXWAZ

"ROJiN"

işte benim adamım süper bişey yaw bayılıyom ben serhadoya saol ciwan abi bilgilerin için

©Ciwan©

spas hewal

__________________

AZADİXWAZ

symbolismus

spas gelek xweş buye..

©Ciwan©

Yorum için saol

__________________

AZADİXWAZ